Một quá khứ hào hùng một hiện tại tươi sáng và một tương lai đang trên đà phát triển, là hội tụ sâu sắc nhất của “đất và người” Phú Hội hôm nay, cũng là tô điểm cho Nhơn Trạch thêm “tươi đẹp” trong nay mai. Phú Hội vẫn còn đó những nét hoang sơ, cổ kính, nhưng cũng không ngại giấu mình đang “thay da đổi thịt”, “non nước hữu tình”, đứng từ trên cao phóng tầm mắt ra xa, trông Phú Hội như “bức tranh” mượt mà ngút ngàn màu xanh trù phú, đậm chất trữ tình yên bình và sâu lắng. người dân Phú Hội hiếu khách hiền lành, chân tình đến mộc mạc; người giữ đất đất gắn người như tình mẫu tử thiên liêng mà cao quý. Tình làng nghĩa xóm bền chặc vẹn toàn…

            Phú Hội còn lưu giữ được nhiều giá trị văn hóa tinh thần từ cổ xưa, góp phần tô thắm cho nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Đình Phú Mỹ là nơi như thế! Đình Phú Mỹ tọa lạc trên đồi cây dầu cổ thụ, xưa thuộc thôn Phú Mỹ - tổng Thành Tuy – phủ Phước Long, trấn Biên Hòa. Được tạo dựng vào đầu thế kỷ XIX . Ban đầu đình Phú Mỹ chỉ là một ngôi miếu nhỏ nằm ở gò cao ruộng ông Bồn, có quy mô và kiến trúc đơn giản; làm bằng vật liệu thô sơ sẵn có ở địa phương như: gỗ, tre, lá. Trải qua biến động lịch sử, ngôi miếu xuống cấp và dược trùng tu sửa chữa. Năm 1820 miếu được di dời về hướng rừng già cất thành đình. Năm 1832, đình được chuyển về vị trí như hiện nay.

            Đình có kết cấu kiến trúc chữ Tam, gồm tiền đình, chánh điện và nhà khách. Vật liệu là gỗ căm xe chắc khỏe có tính năng chịu lực cao, là công trình nghệ thuật độc đáo. Đình thờ thần hoàng bổn cảnh, vị thần bảo vệ phù hộ cho làng xã; thờ tiên hiền, hậu hiền những vị có công khai phá, xây dựng phát triển làng xã.

            Xung quanh đình Phú Mỹ có rất nhiều cây cổ thụ như: cây dầu, cây gõ, cây si càng làm cho đình thêm phần thiên liêng, cổ kính. Đặc biệt là cây gõ có niên đại trên 200 năm tuổi, thân cây to, đen và chắc nịch có đến hai người ôm không xuể. Trong những năm kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ đình là nơi gặp gỡ trao đổi thông tin giữa cán bộ hai xã Phú Hội và Phú Mỹ, cũng là trường học dạy chữ Quốc ngữ cho con em trong xã. Có một điều, đồn bốt địch đóng ngay sau đình khoản 200m nhưng đình vẫn tồn tại trong bom đạn, bọn giặc không dám phá phách ở chốn linh thiên này. Khi Chủ tịch Hồ Chí Minh mất, nhân dân trong làng tiếc thương vô hạn, nhiều người giỏi chữ Nho đã mở các cuộc hội họp bàn bạc suy nghĩ và đã tạo ra 3 câu thơ để thờ và tưởng nhớ Bác.

“Hồ nhiên nhi thiên

Chí vọng thâm ân

  Minh hoài hậu đức”

Hàng năm cứ vào ngày 15-16/11 âm lịch, Đảng bộ chính quyền xã Phú Hội lại rước ảnh Bác Hồ vào thờ định. Ngày 10/10/2005 đình Phú Mỹ được xếp vào hạng di tích cấp tỉnh.

            Một nét kiến trúc độc đáo khác không thể không kể đến ở Phú Hội đó là ngôi nhà cổ hay còn gọi là từ đường của dòng họ Đào. Ông Đào Mỹ Ngọc năm nay đã 87 tuổi, ở cái tuổi thất thập cổ lai hy là thế hệ thứ ba ở ngôi nhà cổ này. Khuôn viên rộng thoáng mát và sạch đẹp càng tôn lên nét cổ “thâm sâu” của ngôi nhà. Toàn bộ ngôi nhà được chạm khắc tinh vi cầu kỳ và khéo léo dưới bàn tay của các nghệ nhân thời xưa. Cho đến nay ngôi nhà đã 111 tuổi nhưng vẫn đứng vững mặc cho mưa nắng của thời gian. Cái khiến người ta phải trầm trồ thán phục là hầu như các vật dụng trong nhà đều có “thâm niên” như: từ cái bàn, cái sập, cái tủ,... đến cái cột chống nhà đều làm bằng gỗ lim, thứ gỗ bền chắc và nổi tiếng. Ngôi nhà cổ của gia đình ông Mỹ từng được nhiều đoàn làm phim trong nước đến dưng, quay phim. Đó là niềm tự hào của dòng họ Đào nói riêng và của xã Phú Hội nói chung.

            Men theo những lối rẽ quanh co, nho nhỏ với hai bên bờ rào râm bụt đang nở hoa khoe sắc đưa ta đến với giếng Mạch Bà nổi tiếng. Cảm tưởng như ta đang bước đi trong khung cảnh câu thơ:

“Con đường nho nhỏ gió xiêu xiêu

Lả lả cành hoang nắng trở chiều”

Giếng Mạch Bà xưa gọi là Mạch Trào. Khác với tưởng tượng, giếng chẳng sâu hun hút, cũng không giống giếng làng ở Miền Bắc, không có thành giếng, khi hét không có tiếng vang lại, mà giếng Mạch Bà có thể nhìn thấy đáy vì nó chỉ khoản 1 mét nước. Ấy thế mà nước lại sạch, trong veo. Giếng Mạch Bà cứ “tí tách” chảy chứ không “ào ào” như sông như suối, vậy mà nguồn nước cũng “rỉ rả” đủ tưới mát cho khắp đất và người Phú Hội. Nước từ các con mương đổ về khắp cá hướng như mạch nguồn chảy mãi không bao giờ cạn. Nước để trẻ em tắm mát, người lớn giặc dũ…Mặc dù các khu công nghiệp nằm cách không xa nhưng nguồn nước không hề bị ô nhiễm…

            Nói đến “giếng Mạch Bà” mà không nhắc đến “Trà Phú Hội” quả là thiếu xót. Gia đình ông Tư Nô là một điển hình về nghề làm trà. Ông Tư Nô xuất thân ở mảnh đất Phú Hội, ruộng vườn vừa là thú vui vừa là công việc chính của ông. Trà được ông ngắt ngọn rồi làm theo quy trình như phơi cho héo rồi đạp xong đem ra phơi nắng, nhất là nắng giòn, trà sẽ mau xoăn. Khi pha trà, nước trà sẽ có mùi thơm mát và dịu ngọt. Trà được ủ trong ấm làm bằng trái dừa khô mới đúng cách của người thưởng thức. Trà Phú Hội được pha loãng khác với cách pha trà của người Miền Bắc thường pha trà đặc, khi uống có vị chát và đắng. Ông Tư còn nấu nước trà xanh uống hằng ngày, nước trà xanh rất tốt cho sức khỏe chống được nhiều bệnh. Ông cho biết mỗi tháng thu được hai lứa trà, giá một kg trà bán là 70.000đ, thu nhập đủ sống, cuộc sống ổn định.

Hãy đến với Phú Hội, bạn sẽ được thưởng thức một không gian văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, được chiêm ngưỡng ngôi nhà cổ trăm năm tuổi uy nghi, được du ngoạn những vườn cây ăn trái, người Phú Hội giàu lòng mến khách, bạn sẽ được sống trong không khí yên bình của chốn thôn quê!

                                                             Kiều Anh